Strony

piątek, 31 sierpnia 2012

PRUSOWIE, JAĆWINGOWIE I...HISTORIA


     Średniowiecze to nie był  okres przesadnie ustabilizowany i sprzyjający godnemu starzeniu się, zaś pogranicze pomorsko-kujawsko-mazowiecko-małopolsko-prusko-jaćwieskie, w  następnych latach także krzyżackie i litewskie] na pewno w niczym nie przypominało oazy spokoju. Tak zresztą było w całej Europie – muzułmańskiej, pogańskiej, wielorako chrześcijańskiej [grecko – i rzymsko-katolickiej, niekiedy wiernopoddańczo papieskiej, prawowiernej, innym razem kacerskiej, pokutniczo bogobojnej i po biskupiemu rozpustnej, dziewiczo skromnej i rozpasanie pornograficznej].
       Niech kto powie i udowodni, że to nie był mimo wszystko pluralizm światopoglądowy i obyczajowy.
  
        Oto garść faktów. To one - nie zaś komentarze do nich - tworzą HISTORIĘ.

23,04.997: Wyprawa misyjna do Prus i śmierć w okolicach Truso [?] - dzisiejszego Elbląga [?] koło wsi Cholin [?].
09.03.1009: Bruno z Kwerfurtu ginie w wyprawie misyjnej do Jaćwingów - in confinio Rusciae et Lituae. (wg Rocznika Kwedliburskiego).
1038: Najazdy Prusów i Pomorzan na ziemie Kazimierza Karola „Odnowiciela”.
1110: Wypad Bolesława Krzywoustego na ziemie Prusów [Jaćwież].
1148: Wyprawa Bolesława Kędzierzawego na Jaćwingów.
1148: Odwetowa wyprawa Prusów na Bolesława Kędzierzawego.
1166 (1167?): Klęska i śmierć Henryka Sandomierskiego w walce z Jaćwingami, którzy dotarli aż do jego ziem dzielnicowych.
1166/67: Wyprawa Bolesława Kędzierzawego na Prusów zakończona klęską.
1192: Wyprawa Kazimierza II Sprawiedliwego na jaćwieskich Połekczan (w okolicach obecnego Ełku], których bije  i zmusza lennej do podległości.
1195: Prusowie palą Pułtusk [mieszkańców spędzono do obłożonego chrustem drewnianego kościoła [około 400 osob], który podpalili.
1204: Opactwo cystersów w Łeknie - w Wielkopolsce - podejmuje akcję chrystianizacji Prusów.
1212: Synod duchowieństwa w Mątwach (Mąkolnie) rozpatruje problem nawracania Prusów i nie dochodzi do żadnych wniosków.
1215:  Papież Innocenty III chrzci w Rzymie dwóch kunigasów pruskich, Surwabunę i Warpodę [zawiezionych tam przez opata  Chrystiana].
1216: Prusowie Surwabundo i Warpoła nadają opatowi Chrystianowi ziemię Lubawską i Łężańską
1217: Początek najazdów Prusów na ochrzczonych rodaków [Warmowie, Pomezanie, Pogezanie] i ziemie Mazowsza.
1218/1219: Prusowie przepędzają biskupa Chrystiana z biskupstwa
1220: Wyprawa Prusów na Mazowsze zadaje klęskę Konradowi.
1221: Wyprawa Prusów na Mazowsze.
1221: Leszek Biały zwraca się do papieża z prośbą o ogłoszenie krucjaty przeciwko Prusom.
20.04.1221: Papież ogłasza bullę zatwierdzającą krucjatę przeciwko Prusom.
1222: Wielka wyprawa książąt polskich na Prusów zorganizowana z inicjatywy Konrada Mazowieckiego, przy poparciu papieża, z udziałem Leszka Białego (brat Konrada), Świętopełka gdańskiego i Henryka Brodatego oraz krzyżowców niemieckich.
1223: Wyprawa na Prusów zorganizowana przez Henryka Brodatego, biskupa Chrystiana i książąt polskich.
1225: Wyprawa książąt polskich na Prusów.
1225: Prusowie najeżdżają i niszczą opactwo w Oliwie.
1225: Król Węgier Andrzej II wyrzuca Krzyżaków, którzy knując przeciwko niemu, dążyli do utworzenia
z Siedmiogrodu państwa zakonnego.
1225: Konrad Mazowiecki rozpoczyna pertraktacje w Płocku z Krzyżakami, których chce osadzić na ziemiach graniczących z pogańskimi Prusami.
1226: Cesarz Fryderyk Barbarossa nadaje Krzyżakom w marcu w Rimini w Złotej Bulli prawo podboju Prus oraz ofiarowuje im na własność Ziemię Chełmińską (należącą do Konrada Mazowieckiego).
1228: Do walki z Prusami powstaje polski zakon rycerski – „Braci Dobrzyńskich”.
1226: Krzyżacy otrzymują w lenno Ziemię Dobrzyńską od Konrada Mazowieckiego.
1230: Krzyżacy rozpoczynają działania wojenne przeciwko Prusom prąc w dół Wisły (mistrz krajowy Herman von Balk).
1230: Papież Grzegorz IX potwierdza nadania Konrada Mazowieckiego dla Krzyżaków.
1231: Konrad Mazowiecki zajmuje Kraków przy pomocy posiłków jaćwieskich, pruskich i ruskich, wznosi tworzy w Wiślicy niezależny ośrodek administracyjny.
27.02.1233: Papież Grzegorz IX interweniuje na podstawie skargi Henryka Brodatego i nakazuje arcybiskupowi  gnieźnieńskiemu i prepozytowi kapituły wrocławskiej zbadać, czy Konrada Mazowieckiego posiłkują pogańscy Litwini i Jaćwingowie.
1233: Zjazd Henryka Brodatego i Konrada Mazowieckiego w Chełmie w Ziemi Krakowskiej w sprawie zakończenia wojny i interwencji w Prusach po stronie Krzyżaków.
1233: Książę śląski Henryk Brodaty pomaga Krzyżakom w walkach w pruskiej Pomezanii.
1234: Biskup misyjny Chrystian dostaje się do niewoli pruskiej [ówcześni kronikarze spekulowali, że stało się to za namową Krzyżaków].
1234: Papież nadaje Krzyżakom Prusy w lenno.
1234: Margrabia brandenburski Burhard przywodzi posiłki wojskowe Krzyżakom.
1234: Konrad Mazowiecki z synem Kazimierzem oraz Henryk Brodaty, Władysław Odonic i Świętopełk gdański przychodzą z pomocą Krzyżakom i biją Prusów nad rzeką Dzierzgonią.
1235: Część Braci Dobrzyńskich łączy się z Krzyżakami.
1235: Krucjata przeciwko Prusom z udziałem Henryka Brodatego.
1237 - 1247: Wojna księcia gdańskiego Świętopełka z Krzyżakami o Żuławy.
1242:Świętopełk gdański podburza Prusów do powstania i rozpoczyna działania przeciwko Krzyżakom wspomaganym przez Konrada Mazowieckiego, Bolesława Pobożnego i papieża, który ogłosił krucjatę przeciwko Pomorzu Gdańskiemu.
1243:Papiestwo uznaje Prusy za „Własność Świętego Piotra” i nadaje je Krzyżakom rządzonym przez wielkiego mistrza Gerarda von Mehlberg.
1244: Konrad Mazowiecki przy pomocy Litwinów, Prusów, Jaćwingów i Rusinów pod dowództwem książąt Daniela i Wasiłka pustoszy Małopolskę w okolicach Lublina i Sandomierza.
1245: Papież Innocenty IV nakazuje Krzyżakom wytępienie pogan w Prusach oraz walkę z księciem Świętopełkiem gdańskim.
1249 – 1253: Wojna księcia gdańskiego Świętopełka z Krzyżakami o Żuławy.
 1252-1255: Krzyżacy kończą podbój Prus; wzniesienie Mamelburga [Kłajpedy].
06.03.1255: Papież Aleksander IV zezwala na koronację syna Mendoga - na króla Litwy.
07.08.1255: Papież Aleksander IV na wniosek Krzyżaków wzywa do krucjaty przeciwko Litwie.
1260: Powstanie Prusów przeciwko Krzyżakom zakończone kląską.
1263: Kolejne powstanie Prusow i udział w nim Jaćwingów; Natangijski Prus  Henryk Monte [wychowany przez Krzyżaków i pozornie zniemczony, typowy rycerz niemiecki], rozbija w ziemi chełmińskiej pod Lubawą krzyżackiego mistrza krajowego von Helmericha.
1263: Jaćwing Skomand dociera w łupieżczym najeździe pod krzyżacki Toruń.
1263: Jaćwingowie w niszczącym pochodzie docierają do Kwidzyna w podbitej przez Krzyżaków pruskiej ongiś Pomezanii.
1264: Wojska polskie rozbijają Jaćwingów łupiących Małopolskę.
1271 : Kolejne powstanie, podczas którego wódz pruskich Bartów, Diwan Klekin [Dziwan Niedźwiedź] z rodu Monteminów pustoszy krzyżacką Ziemię Chełmińską.
1282: Najazd Litwinów i Jaćwingów na Lubelszczyznę.
1283: Krzyżacy formalnie podporządkowują sobie Jaćwingów, których część uchodzi na Litwę, część zostaje przesiedlona do Sambii, część na Podlasie, gdzie polonizuje się... Ziemie Sudawii na prawie dwa wieki stają się bezludne...

14.05.1285: Bunt wojewody gdańskiego Dziwana Wajsylewica (możnowładcy - Prusa w służbie książęcej!!!) przeciwko gdańskiemu księciu Mściwojowi II, inspirowany najprawdopodobniej przez księcia kujawskiego, Władysława Łokietka.

      Co pozostało po Jaćwingach i Prusach [którzy jeszcze pod Grunwaldem posiłkowali jako piechota „Panów Pruskich”?   
       O tym – wkrótce...

7 komentarzy:

Vulpian de Noulancourt pisze...

Jak widać sienkiewiczowskie "a ja jego szwedzkiej miłości darowuję Niderlandy" nie wzięło się z próżni.
Pozdrawiam

Sir Absurd z.KLechistanu pisze...

A darowywali, co nie było ich, wręcz "na wyprzódki", na prawych gospodarzy nie zważając...Miłego weekendu życzę.

Celt Petrus pisze...

To się niewdzięczność nazywa! :) Opat Chrystian wziął kunigasów do samego papieża, Ten ich ochrzcił...a potem książęta w akcie wdzięczności i miłosierdzia wykopali opata z biskupstwa...

Pozdrawiam!

Sir Absurd z.KLechistanu pisze...

Petrusie... Tom mogli być inni kunigasowie. Tylko papież był ten sam i podejmował decyzje parzyście się wykluczające...I to w sprawach wiary...Zastanawiające... POZDRAWIAM...

lenkaa pisze...

Tych dat i tak nikt nie sprawdzi można wypisywać co ślina na język przyniesie i bluzgać na historię Polski.

Sir Absurd z.KLechistanu pisze...

Pewnie, że nie sprawdzi [ale one i tak istnieją], pewnie, że można pisać śliną [ale czy to wygodne?], pewnie, że można bluzgać [spróbuj]...

Anonimowy pisze...

Moi przedkowie należeli do tych przesiedlonych na podlasie...