Strony

niedziela, 1 maja 2011

Gajusz Juliusz Cezar - O WOJNIE GALIJSKIEJ

I  Księga I   
       GALLIA EST OMNIS DIVISA IN PARTES TRES, QUARUM UNAM INCOLUNT BELGAE, ALIAM  AQUITANI, TERTIAM QUI IPSORUM LINGUA CELTAE, NOSTRA GALLI APPELLANTUR...
      Galia jako całość dzieli się na trzy części, jedną z nich zamieszkują Belgowie, drugą Akwitanowie, a trzecią te plemiona, które we własnym języku noszą nazwę Celtów, w naszym Gallów...
     ...Wszystkie te plemiona różnią się między sobą mową, obyczajami i prawami. Gallów oddziela od Akwitanów rzeka Garonna, a od Belgów Matrona i Sekwana. Z nich wszystkich najdzielniejsi są Belgowie, ponieważ mieszkają najdalej od kultury i cywilizacji Prowincji, przez co kupcy bardzo rzadko do nich zachodzą przywożąc towary przyczyniające się do zniewieścienia ludzi, a poza tym sąsiadują z mieszkającymi za Renem Germanami, z którymi prowadzą ustawiczną wojnę. Z tego powodu również Helwetowie przewyższają dzielnością pozostałych Gallów, gdyż niemal w codziennych walkach ścierają się z Germanami, bo albo odpierają ich od swoich granic, albo też sami na ich ziemiach wojują. Jedna ich część, ta, którą -jak powiedziano- zajmują Gallowie, zaczyna się od rzeki Rodanu, a jej granicami są rzeka Garonna, Ocean i ziemie Belgów. Od strony Sekwanów i Helwetów dosięga też rzeki Renu i ciągnie się ku północy. Ziemie Belgów zaczynają się u najdalszych krańców Galii, sięgają po dolny bieg rzeki Renu i ciągną się na północ i na wschód. Akwitania zaś rozpościera się od rzeki Garonny po góry Pireneje i tę część Oceanu, która oblewa Hiszpanię. Ciągnie się ona w kierunku północnozachodnim.
2. Apud Helvetios longe nobilissimus fuit et ditissimus Orgetorix...
2. U Helwetów bez porównania najznakomitszym i najbogatszym od dawna był Orgetoryks...
       To on, za konsulatu Marka Messali i Marka Pizona, ogarnięty żądzą władzy królewskiej zawiązał spisek wśród arystokracji i nakłonił współobywateli, aby wraz z całym dobytkiem opuścili swoje dziedziny: `bardzo łatwo będą mogli zagarnąć władzę nad całą Galia, gdyż wszystkich przewyższają męstwem`. Tym łatwiej ich do tego nakłonił, ponieważ wskutek naturalnych warunków Helwetowie są z wszystkich stron zamknięci: z jednej strony przez bardzo szeroką i głęboką rzekę Ren, oddzielający kraj Helwetów od Germanów; z drugiej zaś strony bardzo wysokimi górami Jura leżącymi pomiędzy ziemiami Sekwanów i Helwetów; z trzeciej strony Jeziorem Lemańskim i rzeką Rodanem, prowadzi most do kraju Helwetów. Skutkiem tego nie mogli penetrować rozleglejszych obszarów, ani też dość łatwo wszczynać wojny z sąsiadami; z tego względu boleśnie to odczuwali jako lud w wojnie rozmiłowany. A znowu w stosunku do liczby ludności oraz w stosunku do sławy wojennej i dzielności mieli, według swego zdania, kraj za ciasny. Ciągnął się on na długość na dwieście czterdzieści tysięcy kroków, a na szerokość na sto osiemdziesiąt tysięcy...
Księga VII . QUIETA GALLIA CAESAR, UT CONSTITUERAT, IN ITALIAM AD CONVENTUS AGENDOS  PROFICISCITUR.
..............
Liber VII
Ibi cognoscit de Clodii caede de senatusque consulto certior factus, ut omnes iuniores Italiae coniurarent, delectum tota provincia habere instituit. Eae res in Galliam Transalpinam celeriter perferuntur...

1. Po uśmierzeniu Galii Cezar udał się, zgodnie z postanowieniem, do Italii dla odbycia sesji sądowych...
...Tam doszła go wiadomość o zabójstwie Publiusza Klodiusza i o uchwale senatu, by powołać pod broń zdolną do służby wojskowej młodzież italską, postanowił więc przeprowadzić zaciąg w całej Prowincji. Wiadomości o tych wydarzeniach szybko dotarły do Galii Zaalpejskiej...
 ...His rebus confectis in Aeduos proficiscitur; civitatem recipit. Eo legati ab Arvernis missi quae imperaret se facturos pollicentur. Imperat magnum numerum obsidum. Legiones in hiberna mittit. Captivorum circiter viginti milia Aeduis Arvernisque reddit. Titum Labienum duabus cum legionibus et equitatu in Sequanos proficisci iubet: huic Marcum Sempronium Rutilum attribuit. Gaium Fabium legatum et Lucium Minucium Basilum cum legionibus duabus in Remis collocat, ne quam ab finitimis Bellovacis calamitatem accipiant. Gaium Antistium Reginum in Ambivaretos, Titum Sextium in Bituriges, Gaium Caninium Rebilum in Rutenos cum singulis legionibus mittit. Quintum Tullium Ciceronem et Publium Sulpicium Cabilloni et Matiscone in Aeduis ad Ararim rei frumentariae causa collocat. Ipse Bibracte hiemare constituit. His litteris cognitis Romae dierum viginti supplicatio redditur.
...Po zakończeniu tych czynności udał się do kraju Eduów; z powrotem przyjął plemię w opiekę. Przysłani tu posłowie Arwernów przyrzekli, że wykonają wszystko, co im nakaże. Nakazał wielką ilość zakładników; Eduom i Arwernom zwrócił około dwudziestu tysięcy jeńców. Legiony posłał na leża zimowe: Tytusowi Labienusowi kazał udać się z dwoma legionami i konnicą do kraju Sekwanów; przydzielił mu Marka Semproniusza Ru tilusa. Legata Gajusza Fabiusza i Lucjusza Minucjusza\ Bazylusa rozmieścił z dwoma legionami w kraju Remów aby nie doznali jakichś krzywd ze strony sąsiadujących z nimi Bellowaków. Gajusza Antyscjusza Reginusa posłał do kraju Ambiwaretów, Tytusa Sekscjusza do kraju Biturygów, Gajusza Kaniniusza Rebillusa do kraju Rutenów, każdego z jednym legionem. Kwintusa Tulliusza Cycerona i Publiusza Sulpicjusza rozmieścił w Kawillonie i Matyskonie w kraju Eduów nad rzeką Arar, dla czuwania nad zaopatrzeniem w żywność. Sam postanowił spędzić zimę w Bibrakte. Gdy o tych wydarzeniach dowiedziano się w Rzymie z jego pisemnych sprawozdań, zarządzono dwudziestodniowe modły dziękczynne.

Brak komentarzy: