Strony

wtorek, 26 kwietnia 2011

Gajusz Juliusz Cezar - O WOJNIE DOMOWEJ

 KSIĘGA PIERWSZA
       LIBER PRIMUS*           Litteris C. Caesaris consulibus redditis aegre ab his impetratum est summa tribunorum plebis contentione, ut in senatu recitarentur; ut vero ex litteris ad senatum referretur, impetrari non potuit. Referunt consules de re publica in civitate...     Pismo Gajusza Cezara zostało doręczone konsulom, ale mimo wszelkich wysiłków udało się trybunom z trudem uzyskać, by je odczytano w senacie, ale nie, by otwarto nad nim debatę. Konsulowie przedstawiają ogólnie stan rzeczy w państwie. ...Posiedzenie senatu odbywało się w mieście.... W mieście i nawet na komicjum roi się od trybunów, centurionów i weteranów. Spędza się do senatu wszystkich, co byli przyjaciółmi konsulów, co mieli obowiązki wobec Pompejusza i innych, z dawna pokłóconych z Cezarem:...Cenzor Lucjusz Piso, a także i pretor Lucjusz Roscjusz oświadczają, że są gotowi udać się do Cezara, aby go o wszystkim powiadomić, i żądają na załatwienie tej sprawy sześciu dni czasu...
                        Przeciw tym wszystkim przemawiają: Konsul, Scypion i Katon. Katona jątrzy zadawniona nieprzyjaźń do Cezara i ból porażki. Lentulus znajduje bodziec w swoich olbrzymich długach, w nadziei dowództwa, prowincji, hojności książąt, których zrobi królami, ...Dochodzi wreszcie do tej ostatecznej uchwały,...Ta uchwała zostaje spisana 7 stycznia. Od dnia, w którym Lentulus zaczął swój konsulat...Osobom prywatnym nadają prowincje, dwie konsularne, pozostałe pretorskie. Syria dostaje się Scypionowi, Galia Lucjuszowi Domicjuszowi; w poufnym porozumieniu wyłączają od losowania Filippa i Kottę, ich nazwisk nie wrzucają do urny. Do pozostałych prowincji posyłają pretorów. I ci nowi namiestnicy ... od razu wkładają płaszcze wodzów i złożywszy ślubowanie opuszczają Rzym....
             Na koniec wzywa Cezar żołnierzy, by od nieprzyjaciół bronili czci i godności wodza, pod którym przez dziewięć lat szczęśliwie służyli państwu, wygrali wiele bitew, uśmierzyli Galię i Germanię. Żołnierze XIII legionu, który był przy nim (ich bowiem ściągnął z początkiem zamieszek, reszta jeszcze nie nadeszła), zakrzyknęli, że są gotowi stanąć w obronie wodza i trybunów ludu. ...Wysłał pismo do senatu z żądaniem, by wszyscy jednocześnie złożyli broń, ale nawet tego nie uzyskał. W całej Italii odbywają się zaciągi, dwa legiony, które mu odjęto pod pozorem wojny z Partami, zostały zatrzymane, całe państwo jest pod bronią. ...Tymczasem dostaje wiadomość, że pretor Termus z pięciu kohortami trzyma Iguwium i fortyfikuje miasto,...posyła więc tam Kuriona z trzema kohortami, które miał w Pisaurum i w Ariminum.... nie ufając nastrojom miasta, wyprowadza swoje kohorty i umyka. Po drodze żołnierze go odstępują i wracają do domu.
...Zaciągi w okolicy Rzymu przerwano.... Wyszedłszy z Auksimum Cezar przebiega całą ziemię piceńską. Wszystkie prefektury w tych stronach przyjmują go z największą serdecznością ... Żąda żołnierzy - przysyłają. Tymczasem nadciąga legion XII. ... Cezar, w obawie, że Pompejusz uzna- za konieczne porzucenie Italii, postanawia zamknąć Brundizjum, tak żeby nie można było wypłynąć z portu ani go używać....Mieszkańcy Brundizjum, rozjątrzeni zuchwalstwem żołnierzy, a i pogardliwym zachowaniem się samego Pompejusza, sprzyjali Cezarowi. ...Cezar wiedział, że byłoby teraz najwłaściwsze i z największą korzyścią zgromadzić okręty, przeprawić się za morze i ścigać Pompejusza...Na razie więc porzuca plan pościgu za Pompejuszem i postanawia ruszyć do Hiszpanii...Na Sardynię wysyła Waleriusza...na Sycylię Kuriona jako propretora z trzema legionami ......sam zaś udaje się do Rzymu. Gdy się senat stawił na we­zwanie, Cezar wypomina zniewagi, jakich doznał od swoich wrogów. Oświadcza, że nie ubiegał się o żadne nadzwyczajne godności, lecz odczekawszy czas prawem ustanowiony, starał się ponownie o konsulat, co jest dostępne wszystkim obywatelom, i na tym poprzestał. ...Podkreśla zniewagę, jaką było wydarcie mu legionów, okrucieństwo i zuchwałość w ograniczaniu prawa trybunów ludu, przypomina przedstawione przez siebie warunki i nalegania o bezpośrednie porozumienie, które spotkały się z odmową. ...Cezar, aby uniknąć dalszej straty czasu, pozostawia te sprawy nie załatwione i wyrusza do Galii Zaalpejskiej. Tam...marsylijczycy -zamknęli bramy przed Cezarem, wezwali Albików, szczep barbarzyński...Cezar zaprosił do siebie z Marsylii piętnastu najprzedniejszych obywateli. Z nimi prowadził rzecz w tym duchu, by Marsylia pierwsza nie zaczęła wojny: powinna raczej pójść za godnym szacunku przykładem całej Italii niż ulegać samowoli jednostki. .. Cezar ściąga pod Marsylię trzy legiony i postana­wia budować wieże i szopy oblężnicze, a w Arelate zamawia dwanaście okrętów wojennych. ...Gdy sta­nęły pod Marsylią, oddał dowództwo nad nimi Decymusowi Brutusowi, a legata Gajusa Treboniusza pozostawił przy oblężeniu miasta. Wśród tych przygotowań i zarządzeń wysyła do Hiszpanii legata Gajusa Fabiusza z trzema legionami...
... Marsylijczycy, za radą Domicjusza, spuszczają na morze siedemnaście wielkich okrętów, z których jedenaście o krytych pokładach....Z tak wyposażoną flotą, bardzo dufni, wypływają przeciw naszym okrętom, którymi dowodził Decimus Brutus. Stały one u wyspy leżącej na wprost Marsylii... Z obu stron walczono z wielką odwagą i zaciętością,...
Wszystko zależało od szybkości: kto pierwszy zajmie wąwozy i góry. Lecz Cezara opóźniały trudne drogi, Afraniusza zaś nękająca go nasza konnica. ... Wszyscy domagali się od Cezara, by wydał bitwę.. ...Petrejusz obchodzi z płaczem manipuły i zaklina żołnierzy, by ani jego, ani Pompejusza, który jest ich wodzem, nie wydawali na kaźń przeciwnikom. Robi się od razu zbiegowisko wokół pretorium....Wreszcie, ze wszystkich stron uciskani, gdy już czwarty dzień trzymano zwierzęta bez paszy, gdy nie było wody, drzewa, zboża, przeciwnicy proszą o rozmowę - jeśli możliwe - z dala od żołnierzy. Cezar odmawia i zgadza się tylko na jawne spotkanie... Po krótkiej wymianie zdań postanowiono, że ci, co mają dom lub posiadłość w Hiszpanii, zostaną zwolnieni natychmiast, a reszta nad rzeką Wa­rem.
...Hoc eius praescripto ex Hispania ad Varum flumen est iter factum.

Brak komentarzy: